Croeso i Gapel y Morfa

ac Ebeneser, Penparcau


Never on Sunday a sebon carbolig!



Roedd ‘na oedfa go arbennig yng nghapel y Morfa fore Sul y 7fed o Chwefror wrth i’r capel cyfan, yn un teulu, fod yn rhan o’r cymun. Darllenwyd o Efengyl Marc, adnodau 18-25 (fersiwn beibl.net), gan Anna Rebeca.

Yn ystod y gwasanaeth dangosodd Eifion luniau ar y sgrîn a chlywyd cerddoriaeth – y cyfan yn ei atgoffa o rywbeth arall.
 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Roedd y sebon carbolig Lifebuoy, sebon y cafodd nifer o’r gynulleidfa y fraint o’i aroglu, yn ei atgoffa o dŷ ei nain a’i daid a llun o griw o Lanelli yn 1999 yn ei atgoffa o wythnos hapus a dreuliwyd yn Israel. Ymhellach, dygai y gerddoriaeth Roegaidd yn y ffilm Never on Sunday atgofion am drip Eifion ac Alwen i fynyddoedd Cyprus.
Yn yr un modd, meddai Eifion, y mae bara a gwin yn ein atgoffa o’r Iesu ac wedi gweld nifer o ddelweddau addas a borteadai’r cymun i gyfeiliant cerddoriaeth bwrpasol cafodd y gynulleidfa oll, o’r ieuengaf hyd yr hynaf, gyfle i fod yn rhan o’r cymun.

Wedi’r oedfa roedd ‘na gyfle i bawb gael paned a sgwrs yn y festri.

Nodwyd ar ddechrau’r oedfa fod apêl y Presbyteriaid i godi arian at ysbyty H Gordon Roberts wedi dod i ben a bod cyfanswm o £91,256.67 wedi’i godi. Mynegwyd diolch cyn-lywydd EBC Trefor Lewis.

Hefyd cofiwch am ginio Dathlu Gŵyl Dewi y Gymdeithas yng Ngwesty’r Marine ar nos Lun 22 Chwefror am 7. Y gŵr gwadd fydd Gerald Morgan – tocynnau ar werth gan y swyddogion (£12 i oedolion, £6 i blant). Croeso i bawb.





OND ... carwch eich gelynion...



 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Carwch eich gelynion oedd thema oedfa Rhidian Griffiths fore Sul - y diwrnod olaf o Ionawr 2016. Tynnodd sylw’r plant at Eisteddfod Llangollen yn 1949 pan ddaeth côr o Lübeck yn yr Almaen yno i gystadlu. Cawsant groeso mawr er nad oedd dim ond pedair blynedd wedi mynd heibio ers yr Ail Ryfel Byd. Roedd croeso arweinydd y dydd Hywel D. Roberts iddynt yn un trawiadol, “Rhowch groeso i’n cyfeillion o'r Almaen”. Ond rhaid cofio i Hywel D. Roberts golli ei frawd yn y rhyfel. Peth felly yw caru gelyn.
Llythyr gan ffrind iddo dderbyniwyd dros y Nadolig oedd wedi ei gymell i ddewis Carwch eich gelynion fel thema. Er efallai mai “Ond, carwch eich gelynion ...” oedd ei destun mewn gwirionedd. Yn y llythyr roedd y ffrind wedi cyfeirio at y byd fel un cynyddol mwy ansefydlog a brau. Nid yw’r gair brau i’w weld yn aml yn y Beibl, ond fe’i gwelir yn llyfr Job lle dywedir am yr annuwiol (ond mae’n gyffredinol wir hefyd!) edau brau yw eu hyder a'u hymffrost fel gwe pry copyn. Er nad yw profiad pobl yn newid llawer y mae neges llyfr Job yn wir o hyd, mae’n mynnu bod cariad Duw yn arhosol tra bod popeth arall yn frau.

OND carwch eich gelynion - meddai Iesu – neu mewn geiriau eraill peidiwch â mesur bywyd yn ôl pethau a meddiannau - nid o hyn y gwnaed ein byw. Roedd Rhidian yn fychan yn cofio torri cadwyn watsh ei hen ewyrth. Disgwyliai i’w fam roi cerydd go arw iddo, ond “Pethe ydyn nhw” oedd ei hymateb “dim ond pethe.” Mae rhywbeth pwysicach i fyw bob dydd na’r hyn sydd gennym. Mae caru gelyn yn golygu ymagweddu’n gadarnhaol tuag at eraill, peidio disgwyl y gwaethaf o hyd. Mae angen ymdebygu i Dduw gan ddangos trugaredd a chariad. G. K. Chesterton ddwedodd - “The Christian ideal has not been tried and found wanting. It has been found difficult; and left untried.” Roedd Rhidian am annog pawb i gofleidio’r "ond" a byw yn wahanol – ceisio gweithredu’r ddelfryd anodd hon.







Adnabod Gareth Owen



Bore Sul, 24 Ionawr 2016 roedd yr oedfa yn reit wahanol yn y Morfa gan fod y cyfan yn troi o gwmpas gwaith celf o eiddo Gareth Owen. Yn Perthyn mis Chwefror ceir erthygl yn portreadu Gareth gan gyfeirio at yr oedfa a'r gwaith.

 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Rhan o waith Gareth welwyd yn yr Oedfa

'Llanuwchllyn,' meddai Gareth Owen, gan flasu’r gair a’i lygaid yn pefrio, 'mae na rywbeth yn y gair ei hun, mae’n edrych yn dda ar boster ac yn swnio’n dda. Dyna’r lle sydd wedi ffurfio pwy ydw i.'

Roedd ei arddangosfa Llanuwchllyn i’w gweld yn adeilad y Senedd yng Nghaerdydd tan yn ddiweddar. Mae Gareth Owen wedi cael tair arddangosfa yn y Morlan - Cysgod y Capel, Tri yn Un a’r ddiweddaraf oedd Llanuwchllyn. Bellach y mae ef a Nonna wedi setlo yn Aberystwyth, yng nghartref Nonna yng Nghoedlan Iorwerth. Fe anwyd Gareth yng Nghroesor. 'Er dwi ddim yn cofio hynny wrth gwrs,' ychwanegodd yn ddireidus. Yna mudodd y teulu i Wyddelwern, lle roedd ei dad Ifor Owen yn brifathro, cyn symud eto pan oedd Gareth yn chwech oed i Lanuwchllyn. Bu'r ddeg mlynedd a dreuliodd yn Llanuwchllyn yn bwysig iddo.

'Mae pawb yn disgwyl mod i’n medru canu ac yn cario telyn ar fy nghefn,' meddai wedyn, 'ond arlunydd oedd nhad ac yn arlunydd llawer iawn gwell na fi. Roedd yn olygydd Hwyl – y comic – a dwi’n cofio fo’n gweithio ar fwrdd y gegin. Ond roedd nhaid yn arlunydd cystal bob tamaid. Roedd nhad yn cofio’i dad yntau yn gweithio ar lun wrth fwrdd y gegin. Felly ar un ystyr rydan ni’n deulu celfyddydol.'
Roedd hi’n syndod clywed fod ei frawd Meilir, llais cyfarwydd i bawb sydd â diddordeb mewn pêl-droed, wedi dechrau cwrs celf yn y coleg yng Nghasnewydd. Er nad yw ei chwaer Dyfir yn arddangos y diddordeb - mae ei merch Mari Gwent yn artist proffesiynol. Mae Elin merch Gareth a Nonna, er yn seiceiatrydd o ran proffesiwn, hefyd yn arlunio. Nid yw Gareth, er hynny, yn teimlo mai etifeddiaeth yw’r cyfan, 'Mae pobl gerddorol yn aml wedi eu magu yn sŵn cerddoriaeth a pheth tebyg sydd yn digwydd ym myd arlunio.'

Rhy’r arddangosfa Llanuwchllyn gipolwg ar gymuned fyrlymus y pentref. 'Mae’n nodwedd Gymreig amlwg fod pawb o bob cefndir ac oedran yn cymryd rhan yn y bywyd pentrefol. Roeddech chi’n gweld hynny yn neuadd y pentref. Roeddech chi’n dechrau pan yn blentyn yng nghanol y neuadd efo’ch mam, yna wrth fynd ychydig yn hŷn cael mynd efo’r plant eraill i’r seddi blaen. Ond erbyn cyrraedd oedran ysgol uwchradd roedd rhywun yn mynd i eistedd ar y silffoedd ffenestr yn yr ochr. Roedd o’n gyfnodau penodol, wedyn wrth dyfu’n blant drwg roeddech chi’n eistedd yn y cefn er mwyn medru sleifio allan. Yna pan oedd teulu yn cyrraedd roeddech chi nôl yn y canol.'

Yn yr arddangosfa y mae Gareth yn fwriadol iawn yn ceisio cuddio ei arddull. Mae’r amhersonol yn ei waith yn gwbwl fwriadol. Nid yw am i’w arddull ddod rhwng y gynulleidfa a’r cwestiynau y mae’n eu codi.

Mae Gareth yn cydnabod nad yw ei syniadaeth grefyddol yn dderbyniol. Mae’n gofyn cwestiynau mawr am ei ffydd ac eto mae na rywbeth yn ei gadw ac yn ei ddenu i gapel ac i’r Morlan. Roedd ganddynt ferch o’r enw Haf a fu farw ryw wyth mlynedd yn ôl yn ddeg ar hugain oed ond nid cwestiynau am ddioddefaint ac annhegwch bywyd sydd yn ei boeni.

'Dydw i ddim eisiau cyfathrebu’r galar yn gyhoeddus - mae’n lleihau dwysder y profiad o golli os ydw i’n gwneud ryw gelf am y peth,' meddai.
Ond mae Haf wedi bod yn gymorth i Gareth ddeall ei ffydd. Roedd Haf yn anabl ac wedi teithio amlwaith i Lourdes gyda grwpiau Catholig. Daeth yn gyfeillgar gyda Thad Pabyddol a fyddai’n aros gyda nhw ac wrth drafod amheuon fe ddywedodd wrth Gareth, 'You can live inside the questions.' Roedd hynny wedi rhoi bys ar rywbeth pwysig iawn i Gareth. Yn un o’r lluniau ac yn y gwaith oedd i’w weld yn yr oedfa yn y Morfa, ddydd Sul 24 Ionawr ma 'na farc cwestiwn yn hofran uwchben twll y cwpan cymun mewn sêt capel.

'Dwi ddim yn medru derbyn lot o bethau fel mae nhw yn cael eu dweud. Dwi wrth fy modd yn trafod cwestiynau ffydd a chrefydd,' meddai, 'dwi’n mwynhau y trafod ac eto mae’n rhaid fod na fwy iddo fo nag ymarferiad deallusol - mae 'na rywbeth mwy na hynny yn fan hyn. Eto weithiau mi fyddwn wrth fy modd yn gallu ymuno efo eglwys fel yr eglwys Babyddol, cael set o gredöau i’w derbyn, crefydd ready made ... ond mae fy natur i yn gwrthod hynny,' meddai.

'Delio efo syniadau ydw i yn fy ngwaith, does gen i ddim diddordeb mewn creu tirluniau, trafod syniad ydw i. Tydw i ddim yn creu lluniau sydd i aros, pethau dros dro ydyn nhw i sbarduno’r meddwl. '

Bu’n Gareth yn athro celf yn Ysgol Rhydfelen, wedyn yn Ysgol y Berwyn, Bala ac yna yn Ysgol y Creuddyn cyn mynd i weithio i’r adran addysg y Cynulliad. Felly mae wedi ymhél â dysgu celf ar hyd ei oes. Mae’n oedi am eiliad i feddwl cyn ateb y cwestiwn ai pleser creu ynteu pleser cyfathrebu mae o’n gael yn ei waith.

'Cyfathrebu,' yw’r ateb yn bendant iawn, 'i mi - y dweud sy’n bwysig, rhaid i safon y dweud fod yn dda wrth gwrs, ond y dweud sydd bwysicaf.'








Undeb yn yr Ysbryd


Mae’r Wythnos Weddi am Undeb Cristnogol ar y trothwy a hynny a gafodd sylw Eifion yn yr oedfa fore Sul yn y Morfa, 10 Ionawr. Tynnodd ein sylw at erthygl y Tad Dewi yn y rhifyn diweddaraf o Cristion. Yn yr erthygl y mae’r Tad Dewi yn atgoffa rhywun o freuddwyd y diweddar Tony Crockett, Esgob Bangor, breuddwyd am ddatblygu undeb yn yr Ysbryd yn hytrach nag un ymenyddol a deallusol. Byddai’n undeb a fyddai’n gydnaws â geiriau Hans Kung – geiriau y rhoddodd Eifion gyfle i ni eu darllen ar y sgriniau.

 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth













































Yn ystod yr oedfa hefyd fe hysbyswyd ni fod swyddogion Capel y Morfa a swyddogion Eglwys Dewi Sant (Bath St.) yn trafod rhai posibiliadau ar gyfer dyfodol y weinidogaeth yn y dref. Brysiodd Eifion i nodi nad ychwanegu at yr ofalaeth sydd dan sylw, ond ystyried posibiliadau eraill. Daw mwy o wybodaeth pan fydd yr amser yn aeddfed.

Hefyd mae angen tynnu sylw fod cyfarfodydd yn dechrau yn fuan lle bydd pobl ifanc yn cael cyfle i ystyried dod yn aelodau yng nghapel y Morfa. Mae cyfarfod cychwynol wedi bod fore Sul (10 Ionawr) a’r bwriad bellach yw cynnal ryw bedwar neu pump cyfarfod – yn y Morlan mae’n debyg – gan ddechrau bnawn Sul 24 Ionawr am 2.30. Croeso cynnes i bobl ifanc dros 14 oed i ymuno heb unrhyw ymrwymiad dim ond yr awydd i drafod. Os am fwy o wybodaeth cysylltwch efo John Roberts, Gwenan Creunant neu Eifion.








Nadolig yn y Morfa





Roedd cyfnod y Nadolig 2015 yn un prysur iawn yng Nghapel y Morfa unwaith eto. Roedd na lu o wasanaethau cofiadwy ac arbennig. Roedd yn hyfryd iawn croesawu’r myfyrwyr i gynnal eu gwasanaeth carolau gyda ni. Wrth eu croesawu hwy, roeddem ni hefyd yn cael cyfle i groesawu eu teuluoedd a chafwyd noson o ganu da a darlleniadau deallus.

Erbyn y Sul cyn Dolig roedd y dosbarthiadau Ysgol Sul yn ein tywys drwy’r stori gyfarwydd. Cafwyd angylion oedd yn bownsio o lawenydd ac un angel bach mor frwdfrydig i ddawnsio’n rhydd fel iddi frysio i ofyn am gael colli ei hadenydd. Roedd Joseff mor hapus nes ei fod yn swingio’i ffon yn llon ar y ffordd. Adroddwyd yr hen hen hanes unwaith yn rhagor, a phawb yn dotio at y plant a’r geni rhyfeddol. Tra bod côr yr oedolion yn canu, yr ieuenctid yn cyflwyno gweddi i’w gilydd ar y ffôn a’r plant yn cyhoeddi’r newyddion da o lawenydd mawr roedd stori’r geni a’i harwyddocâd yn fyw ym meddyliau pawb.
Yna, fore dydd Nadolig, fe ddaeth y plant ag un anrheg i’w ddangos i Eifion a ninnau. Doedd rhywun ddim yn gwbl sicr pwy oedd y plentyn bob tro wrth i Eifion ymateb yn frwdfrydig i ambell anrheg. Fe gofiwn yn hir am y gynffon deinosor oedd un ferch fach yn ei gwisgo, a phan ofynnwyd i un arall beth oedd hi wedi ei gael roedd y symudiad yn bictiwr, dyma estyn ei llaw a phwyntio at ei dillad o’i chorun i’w sawdl. Roedd y gynulleidfa yn mwynhau ysgafnder yr oedfa anffurfiol. Ond fe droes y cyfan yn rhialtwch hapus pan welwyd y gystadleuaeth hetiau Nadolig. Roedd popeth yn reit dawel a dof nes i Steffan danio’i het, a dyna pryd y dechreuodd gynffon honno siglo nôl a mlaen fel cynffon ci. Ond nid oedd yr oedolion yn cael eu trechu gan y plantos, roedd gan Hefin Jones het siap twrci a’i dwy goes yn chwyrlio a chlapio uwch ei ben. Roedd rhai yn eu dagrau wrth chwerthin cymaint. Y llawenydd hwnnw oedd yn nodweddu oedfa dydd Nadolig, hwnnw fyddwn ni’n ei gofio a da o beth yw hynny gan mai gŵyl i lawenhau ynddi yw gŵyl y geni.

Roedd Sul y 27 Rhagfyr wedyn yn ein tywys at Mair a Joseff yn ymadael ac yn ffoi i’r Aifft, y doethion yn dychwelyd ar hyd ffordd arall a’r bugeiliaid hwythau yn troi am adref. Dychwelyd i realiti byw bob dydd yr oeddynt ac yn hynny yr oedd yr arwyddocâd. Rhaid dychwelyd i fyw ein ffydd yn ein byw bob dydd. Ond dychwelyd i ganol bygythiadau yr oedd pawb, boed nhw yn fygythiadau Herod neu broblemau eraill byw. Nid ffordd o ddianc rhag problemau’r byd yw gŵyl fel y Nadolig ond gwahoddiad i fyw ein ffydd mewn byd problemus a dioddefus. Mentro i le dieithr oedd rhaid i Mair a Joseff a thrwy hynny maent yn ein herio ninnau i fentro i ganol her newydd.

Erbyn Sul cynta’r flwyddyn cael ein hanfon allan oedd y bwriad wrth i Eifion drafod anfon y disgyblion allan fesul dau - heb ail got na dim i’w fwyta – gyda’r annogaeth i ysgwyd y llwch oddi ar eu hesgidiau os oedd rhaid. Rydym, medd Eifion, wedi ein galw i ddangos a chyhoeddi teyrnas cariad – lle mae cariad yn cael ei ddangos y mae Duw i’w weld. Ond wrth gael ein hanfon i’r gwaith rhaid i ni fod yn ymwybodol o’r angen am gynhaliaeth neu nerth Duw i wneud y gwaith; ein bod hefyd yn ymwybodol o’r angen am nerth ein gilydd; ond ein bod hefyd yn ywybodol o’r angen i ysgwyd y llwch sef diystyru y pethau dianghenraid ac ymryddhau oddi wrth y rhwystrau. Gallwn wedyn gyhoeddi cariad y Tad a anfonodd ei Fab ac a roddodd i ni ei Ysbryd.

Roedd yn Nadolig llawn a llawen yng nghapel y Morfa a gweddiwn am flwyddyn newydd dda yn ein hanes yn 2016.









Eifion yn Llywydd



Mae hi'n mynd i fod yn flwyddyn brysur i Eifion Roberts, ef bellach yw Llywydd Cymdeithasfa'r De yn Eglwys Bresbyteraidd Cymru. Cynhaliwyd y Sasiwn yng Nghapel y Morfa 12 Mai a 13 Mai 2015 ac yn y gwasanaeth nos Fawrth fe drosglwyddwyd y Llywyddiaeth i Eifion. Wrth gwrs nid yw uchel swyddi'r Sasiwn yn ddieithr iddo gan ei fod wedi treulio tair blynedd fel ysgrifennydd y Gymdeithasfa. Dymunwn yn dda iawn iddo yn ei dymor fel Llywydd gan obeithio na fydd ei ddyletswyddau yn ei lusgo oddi wrth gynulleidfa Capel y Morfa yn rhy aml. Gweddiwn am nerth a bendith ar ei lywyddiaeth.











Y mae Capel y Morfa yn eglwys groesawgar a chynnes yng nghanol tref Aberystwyth. Mae’n cynnal amrywiaeth o wasanaethau a chyfarfodydd ar y Sul ac yn ystod yr wythnos. Ym mis Awst byddwn yn cyd-addoli ag eglwysi Cymraeg eraill y dref. Rydym yn hapus i groesawu ymwelwyr a chyfeillion o bob oed i gyd-addoli ac i ymuno â ni mewn cyfarfodydd yn y capel ac yng Nghanolfan Morlan.

Lleolir y capel ym Maes y Frenhines, Aberystwyth, ar gyffordd Heol Portland (Portland Street) a Morfa Mawr (Queen's Road),gyferbyn â hen Neuadd y Dref (adeilad newydd Llyfrgell y Dref). I weld map, cliciwch yma.

Lleolir y gangen, Ebeneser, ar Ffordd Penparcau. I weld map, cliciwch yma

Os cewch anawsterau wrth ddefnyddio'r wefan hon, neu os oes gennych unrhyw awgrymiadau neu ddeunydd yr hoffech ei gynnwys ar y wefan, cysylltwch â ni.


Cynulleidfa y capel

Cynulleidfa y capel


Newyddion
A oes 'na le yn y cês? mwy...
Cardiau Amnest mwy...
Gweld ei ogoniant EF mwy...

Digwyddiadur
14 Chwefror: Gwasanaethau manylion
21 Chwefror: Gwasanaethau manylion
28 Chwefror: Gwasanaethau manylion

Amserau Cyfarfodydd y Sul

Oedfa’r bore am 10.00
Ysgol Sul y plant yn ystod oedfa’r bore
Ysgol Sul yr oedolion ar ôl oedfa’r bore
Oedfa’r prynhawn am 2.15 yn Ebeneser
Oedfa’r nos am 5.00 ddiwedd Hydref-ddiwedd Mawrth; am 6.00 ddiwedd Mawrth-ddiwedd Hydref

Gweler Digwyddiadur am wybodaeth am gyfarfodydd eraill

Y Bugail a'r plant ar fore Nadolig

Y Bugail a'r plant ar fore Nadolig



Dylunio a datblygiad y wefan: Technoleg Taliesin Cyf.

Administration