Croeso i Gapel y Morfa

ac Ebeneser, Penparcau


Glywoch chi sŵn y lori?


 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Mi gawson ni'r gynulleidfa yng nghapel y Morfa dipyn o sioc bore 'ma (Sul, Mawrth 22) wrth i'r pregethwr gwadd y Parchedig John Gwilym Jones rybuddio fod yna lori y tu allan i'r capel ac ynddi filwyr yn barod i'n cipio. Doedd na'm cyfle i ni gysylltu â'n teuluoedd a'r rhybudd oedd y buaswn yn cael ein tywys i neuadd a phe NA bawn yn troi'n Fwslemiaid mi fuaswn yn cael ein saethu neu'n cael ein claddu'n fyw wedi i rywun dorri ein pennau bant. Heb os, mi gadwodd y rhybudd y gynulleidfa yn effro!

'Na, nid yw hynna'n debygol o ddigwydd yn Aber', medd John Gwilym, ond mae e'n digwydd mewn rhannau eraill yn y byd' a thasg gyntaf gwladweinwyr yw meddwl am ansoddeiriau addas i gondemnio'r erchyllterau. Ond, yn rhyfedd iawn, nid yw'r gwleidyddion, na ninnau o ran hynny, yn cofio mai dyna a wnaeth Cristnogion hefyd - onid oedd nifer o'n cyn-dadau ni, meddai John Gwilym, yn rhan o ymgyrchoedd y croesgadau a aeth i Balesteina i daflu Mwslemiaid o'u cartrefi? Llosgwyd nifer o Fwslemiaid yn Ffrainc ac yn Strasbourg lladdwyd nifer o Iddewon am iddynt lynu at eu ffydd. Tueddwn i gredu bod Mwslemiaid yn waeth am eu bod yn lladd ei gilydd gan anghofio, medd y pregethwr ymhellach, am Babyddion yn llosgi Protestaniaid. Yn fynych pan mae crefyddwr yn credu mai ganddo ef y mae'r gwirionedd, mi wna rhywbeth i'w amddiffyn a gorau'i gyd os yw'r gwirionedd hwnnw mewn cloriau llyfr. I rai mae'r koran yn Dduw ac er bod ynddo eiriau hyfryd, mae ynddo rannau tywyll hefyd sy'n sôn am ladd gwrthwynebydd. Mae ambell Gristion, yn ogystal, yn mynd i feddwl yn eithafol am Y Beibl ond rhaid cofio fod yn Y Beibl hefyd, er enghraifft yn llyfr Joel, gyfeiriadau at ryfela.


Yn fynych, medd John Gwilym, ein ffordd o daclo'r bwli ar iard yr ysgol yw rhoi rhywun cryfach yno i'w drechu ond nid oes ond rhaid edrych ar hanes i ganfod nad yw hynny yn datrys dim. Ar ôl dyddiau Hitler oni ddaeth bwli mwy i ymosod ar Korea, Fietnam ac Irac? Neges yr Efengyl yw 'Pan fydd rhywun yn dy daro di ar dy foch, cynigia'r llall iddo hefyd' - neges braidd yn naïf yn ein tyb ni, o bosib, medd John Gwilym ond beth petai un gwlad yn ildio ei harfau? I le y gallai hynny ein harwain? Tyrd, canlyn fi medd Luc 18, 22 - beth am i ninnau wneud yr un fath?



15 Mawrth Sul y Fam



 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Ie, yn hytrach na Sul y Mamau. Eglurodd Pryderi Llwyd Jones i’r plant fore Sul mai’r arfer oedd rhoi cyfle i ‘blant’ oedd wedi gadael cartref i weithio bant, i ddod yn ôl ar y Sul arbennig hwn i’w cartrefi i weld eu mamau. Ond prif ddiben yr ŵyl oedd rhoi cyfle iddyn nhw i ymweld â’r eglwys lle cawson eu magu‒ eu mam eglwys ‒ a chofio gyda diolch am y cyfan a gawson ganddi a thrwyddi . Dyna’r gwahoddiad a gawsom ni fel cynulleidfa. Nid ymweld yn llythrennol wrth reswm, ond gwahodd pwy bynnag a fynnai i godi o un i un a datgan enw’r capel lle buont yn blant ‒ eu mam eglwys. Clywsom enwau llu o eglwysi o Dregaron i’r Gaiman, a’r plant yn ymateb trwy enwi eu mam eglwys nhw, sef capel y Morfa. Cawson nhw, a phawb ohonom, gân newydd i’w chanu gyda’r ddwy linell hyn yn cloi’r gytgan, Dyma aelwyd fyth a gofiwn,
Aelwyd Duw a’n cartref ni.

Yr eglwys fel mam oedd thema’r gwasanaeth ar ei hyd, yn benodol yr eglwys yn Antiochia lle ‘y cafodd y disgyblion yr enw Cristnogion gyntaf ’ (Actau 11: 26). Hi, ar ryw ystyr felly, yw ein mam eglwys ni i gyd. Mae’r ddinas yn dal yno, yn Nhwrci am y ffin â Syria, ac mae’r eglwys wedi dal yno tros y maith ganrifoedd, yn rhan o Eglwys Uniongred Syria. Mae sylweddoli hynny yn rhoi gwedd newydd inni feddwl amdani wrth edrych ar y gyflafan yn Syria heddiw, gwlad o ffoaduraid ac ymladd didostur, ond dyma eglwys sy’n addoli yn hyderus a llawen. Beth a ddywed wrthym, a beth allwn ei ddysgu o dystiolaeth yr eglwys yng nghanol hyn i gyd?
1. Mae’n eglwys sy’n defnyddio Aramaeg, mamiaith Iesu, yn ei haddoliad. Un gair o’r iaith honno sydd wedi ei drosglwyddo inni yw Abba ‒Tad, gair aelwyd Iesu a ddefnyddiai ef i fynegi natur perthynas Duw â’i bobl. Y mae ‘ein Tad’ yn ein cysylltu ni â phobl Syria.
Yn yr Aramaeg benywaidd yw’r gair am Ysbryd, yr ysbryd hwnnw (honno!) fu’n ymsymud ar wyneb y dyfroedd ac yn creu. Hi sydd wedi ein geni fel mam, ac y mae’r ysbryd greadigol ‘hon’ yn cyfannu holl genhedloedd y byd.
2. Mae Cristnogion Antioch a Syria wedi dal eu tir yn wyneb pob gormes ac erledigaeth a chwalfa rhyfel. Bu rhaid i lawer ffoi o ddinas Homs ond gwrthododd rhai adael ac mae’r gymuned Gristnogol yno o hyd yn tystio i gariad Iesu. Eu harwyddair yw ‘Gadewch inni symud ymlaen’, ymlaen at y Pasg, at fywyd allan o farwolaeth, at y golau sy’n dod yn nes.
Diolch am fam eglwys sy’n magu plant sy’n anfodlon gadael pethau fel y maent ond yn tystio i Waredwr sydd a’i groes a’i aberth yn ennill dydd. Diolch am y Fam sy’n ysbrydoli ac yn calonogi ei phlant ymhobman trwy dystio i’r Cariad sy’n cyfannu byd.


Lydia, Morfudd Llwyn Owen, Dydd Rhyngwladol y Merched a Rhidian Griffiths


Aeth dydd rhyngwladol y merched â sylw Rhidian Griffiths yn ei oedfa yng Nghapel y Morfa (8 Mawrth 2015). Cafwyd cryn sylw i’r diwrnod yn yr oedfa drwyddi draw. Yn ei sgwrs efo’r plant atgoffodd ni ei bod yn ddiwrnod y llyfr

Symbol Wikipedia ar gyfer dydd rhyngwladol y merched

ddydd Iau diwethaf a daeth â Beibl dros ddau gant oed i ddangos i’r plant. Pwysleisiodd wedyn fod Crist yn trin pawb yr un fath, boed nhw yn hen neu ifanc, yn wrywaidd neu fenywaidd, ac yr oedd hynny ynddo’i hun yn ddigwyddiad rhyfeddol. Ond dengys natur Duw i ni.
Cyn cyfnod o weddi, gofynodd Rhidian i Noel Lloyd chwarae tôn nodedig Morfudd Llwyn Owen, Pen Ucha ar yr organ. Roedd Morfudd yn gyfansoddwraig hynod dalentog wrth gwrs, a fu farw yn chwech ar hugain oed. Cawsom egwyl felly i ymdawelu a myfyrio i seiniau hyfryd y dôn.

Yna yn ei bregeth aeth Rhidian a ni i Philipi, ac at hanes troedigaeth Lydia yn llyfr yr Actau. Mae’n arwyddocaol fod Lydia yn cael ei henwi yn un peth. Efallai fod yma awgrym ei bod wedi dod yn adnabyddus yn yr eglwys gynnar. Ond mae’n enghraifft arall hefyd o Paul a Luc, fel eraill yn y Testament Newydd yn sgwrsio efo bob math o bobl, mewn amrywiol lefydd gan mai efengyl sydd yn parchu ac anrhydeddu pobl pwy bynnag ydyn nhw ydi efengyl Crist. Onid yr her yn hynny yw i ninnau sydd yn arddel y ffydd wneud yr un peth, beth bynnag fo hîl, lliw, iaith neu ryw pobl rhaid i ni eu prin gyda’r un anrhydedd a’r un parch.

Dychmygodd Rhidian yr olygfa yn Philipi wedyn, pobl yn cwrdd ar lan yr afon, yna Luc a Paul yn dechrau annerch y merched yno. Byddai rhai am ddweud fod yr efengyl yn rhywbeth i’w osod ar wahân i ddigwyddiadau bob dydd. Ond mae’r hanes yma yn dangos efengyl sydd yn y byd, yn mynd lle bynnag roedd pobl yn mynd. Dilyn patrymau’r byd yr oedd Paul : ei deithiau yn dilyn llwybrau masnach ei ddydd. Roedd yn targedu dinasoedd, gan mai yno yr oedd y boblogaeth fwyaf, ac yno y sefydlwyd yr eglwysi. Tystia datblygiad iaith i hynny hyd yn oed gan fod y gair pagan wedi tarddu o’r gair Lladin - pagani - pobl y wlad, oherwydd pobl y wlad oedd y rhai oedd heb glywed yr efengyl. Felly dyma efengyl sydd yng nghanol ein byw bob dydd a gwae ni os nad ydi’n ffydd ninnau yng nghanol ein byw.

Roedd Lydia yn werthwr porffor, byddai hynny yn ei gwneud yn berson cymharol gyfoethog. Trwy hyn roedd Luc, awdur llyfr yr Actau yn dweud wrthym mai efengyl ydi hon sydd yn gallu cyrraedd pawb, y person busnes cyfoethog a’r caethwas tlotaf.

Mae Lydia yn mynnu fod Paul a Luc yn aros yn ei thŷ, hynny yw nid un digwyddiad ydi neges yr efengyl ond dechrau perthynas sydd yn datblygu a thyfu. Mae’n ddigon tebyg mai’r cyfnod yn ei thŷ hi roes gychwyn i eglwys Philipi, eglwys oedd mor annwyl yng ngolwg Paul yn ddiweddarach. Mae’r efengyl yn datblygu a thyfu ym mhrofiad rhywun. Nid twf mewn rhifau sydd bwysicaf bob amser, fe’n hudir yn llawer rhy rwydd gan ystadegau, ond twf mewn perthynas a chymdeithas sydd yn bwysig. Fel y profai Gipsy Smith yr efengylydd teithiol ar ei deithiau, nid digon pregethu’r efengyl roedd rhaid cael cyd-weithrediaid gweinidogion lleol, pobl a fyddai’n meithrin ac yn adeiladu perthynas pobl â Duw ac â’i gilydd. Boed i ninnau hefyd dyfu yn ein perthynas â Duw trwy Iesu Grist.





Teyrnged Arwel Rocet Jones i Merêd



 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Rocet roddod y deyrnged i Merêd yn yr angladd yng Nghwm Ystwyth ddydd Iau, 26 Chwefror, teyrnged gynnes a chynhwysfawr i un o gewri ein diwylliant, ac wrth gwrs un o gyfeillion annwyl Capel y Morfa, dyma flas o'r deyrnged.

Y ffordd ystrydebol o ddechrau teyrnged fel hon yw dechrau yn y dechrau.

“Ganwyd Meredydd Evans yn Llanegryn, Sir Feirionnydd, ar y 9ed o Ragfyr 1919, a’i fagu yn Nhanygrisiau, yn unfed plentyn ar ddeg i Charlotte a Richard Evans.”

Ffeithiau: amser, daearyddiaeth a chymdeithas. Dim mwy.

Ond, yn achos Merêd, nid ffeithiau moel yn unig mohonyn nhw. Oherwydd fe osododd y ffeithiau yna eu stamp ar ganrif o ddyn.

Fe’i ganwyd o i deulu arbennig, i fam arbennig, mewn cymdeithas arbennig, mewn cyfnod arbennig.

Yno mae tarddiad pob un o’r llwybrau ddilynodd o: diwylliant, dysg, egwyddor a gwaith caled. Ac er iddo grwydro’r byd, ei led a’i hyd, doedd dim glaswellt ar yr un o’r llwybrau hyn.


Gellir darllen y deyrnged yn ei chyflawnder yma Teyrnged Merêd
Arwel Rocet Jones's elegy to Meredydd Evans in English Meredydd Evans - elegy


Oedfa ar Ŵyl Dewi...


Roedd Capel y Morfa yn llawnach nag a welwyd ers blynyddoedd fore Sul, y cyntaf o Fawrth 2015, ar gyfer gwasanaeth arbennig dan ofal Zoe a Menter Gobaith Ceredigion. Gan ei bod yn ddydd gwyl Dewi roedd yn ddigon addas mai’r hedyn mwstard oedd thema’r gwasanaeth, wedi’r cyfan Dewi oedd wedi dweud rhywbeth am wneud y pethau bychain!
Daeth Owain Edwards Coleg y Bala i arwain addoliad gan ganolbwyntio ar fawredd y Duw oedd wedi creu yr hedyn mwstard bychan, a ninnau, a’r ddaear, yr haul a’r bydysawd oll, a buom yn canu mawl i ‘r Duw sydd mor fawr!
Wedyn cafwyd cyflwyniad yr hedyn mwstard a'r burum yn y blawd, gan Gwenan Creunant, nifer o bobl ifanc o Goleg y Bala yngŷd â Wyn Morris, heb sôn am y “seren” sef y wraig a gafodd ei hiachau gan yr Iesu, Menai. Byddwn yn cofio ei “Haleliwia” am gyfnod hir.

Bu Zoe yn holi Judith o'r Wladfa wedi hynny. Mae Judith wedi dod i Goleg y Bala i weithio am gyfnod. Bu’n sôn am yr alwad oedd hi wedi deimlo i weithio yng Nghymru, ac am y cyfle ddaeth i ddod i’r Bala. Rhannodd ei phrofiad gyda ni hefyd, profiad o gael ei magu yn y capel ac yna popeth yn dod yn fyw ac yn real iddi yn ei harddegau. Tystiodd ei bod bellach yn derbyn maddeuant Crist ac yn profi ei ffyddlondeb iddi bob amser. Mae’n aelod mewn capel yn y Gaiman sydd yn gweithio yn bennaf drwy’r Sbaeneg, ond fe geir gwasanaeth Cymraeg unwaith y mis. Yna ymunodd dwy arall o’r Wladfa gyda hi i ganu emyn mewn Sbaeneg, emyn oedd yn tystio nad oes amheuaeth y bydd popeth yn iawn tra bod Duw yn gweithio er daioni i ni.

Yna cafwyd anerchiad gan Nan Wyn o’r Wyddgrug. Bu’n trafod anallu Huw ei gŵr i arddio’n daclus – er roedd yn ddiddorol na chlywyd beth yn union oedd cyfraniad Nan ei hun yn y garddio. Ond o leia yr oedd yn gwybod fod plannu hadau mwstard wedi achosi trafferth yn yr ardd, gan eu bod yn tyfu mor rhwydd a chyflym. Ond yna arweiniodd ni i
 (c) Capel y Morfa, Aberystwyth

Crwydro'r prom wedi'r oedfa

ofyn pam defnyddio’r hedyn mwstard fel darlun o deyrnas Dduw. Awgrym Nan oedd iddo ddewis yr hedyn mwstard am :- • mai peth bach cyffredin gwylaidd ydi o – nid sioe fawr o blanhigyn ydy’r mwstard, felly mae Duw am i ni ymddiried ynddo fo nid ynom ni ein hunain.
• ei faint - o hedyn bychan mae pren mawr yn tyfu drwy nerth Duw. Mae’r Iesu eisiau ni fel yr ydym nid fel ‘super hero’ - ddim isio i ni fod yn neb ond ni ein hunain.
• fod yr hedyn yn tyfu a chreu mwy o had – ond mae’r had yn marw gyntaf cyn tyfu eto – rhaid i ninnau farw i ni ein hunain – cael ein croeshoelio gyda Christ er mwyn i ni godi gyda Christ a thyfu yn y bywyd newydd.
Cafwyd paned yn y festri wedyn a chyfle i gymdeithasu a hyd yn oed crwydro’r prom gyda rhai o’r gwesteion.





Y mae Capel y Morfa yn eglwys groesawgar a chynnes yng nghanol tref Aberystwyth. Mae’n cynnal amrywiaeth o wasanaethau a chyfarfodydd ar y Sul ac yn ystod yr wythnos. Ym mis Awst byddwn yn cyd-addoli ag eglwysi Cymraeg eraill y dref. Rydym yn hapus i groesawu ymwelwyr a chyfeillion o bob oed i gyd-addoli ac i ymuno â ni mewn cyfarfodydd yn y capel ac yng Nghanolfan Morlan.

Lleolir y capel ym Maes y Frenhines, Aberystwyth, ar gyffordd Heol Portland (Portland Street) a Morfa Mawr (Queen's Road),gyferbyn â hen Neuadd y Dref (adeilad newydd Llyfrgell y Dref). I weld map, cliciwch yma.

Lleolir y gangen, Ebeneser, ar Ffordd Penparcau. I weld map, cliciwch yma

Os cewch anawsterau wrth ddefnyddio'r wefan hon, neu os oes gennych unrhyw awgrymiadau neu ddeunydd yr hoffech ei gynnwys ar y wefan, cysylltwch â ni.


Cynulleidfa y capel

Cynulleidfa y capel


Newyddion
Teyrnged Arwel Rocet Jones i Merêd mwy...
Crempog, Daniel a gweddi... mwy...
Je suis Charlie! mwy...

Amserau Cyfarfodydd y Sul

Oedfa’r bore am 10.00
Ysgol Sul y plant yn ystod oedfa’r bore
Ysgol Sul yr oedolion ar ôl oedfa’r bore
Oedfa’r prynhawn am 2.15 yn Ebeneser
Oedfa’r nos am 5.00 ddiwedd Hydref-ddiwedd Mawrth; am 6.00 ddiwedd Mawrth-ddiwedd Hydref

Gweler Digwyddiadur am wybodaeth am gyfarfodydd eraill

Teitl yma

Teitl yma



Dylunio a datblygiad y wefan: Technoleg Taliesin Cyf.

Administration